Przestrzeń do rozmowy → Nowa perspektywa → Kierunek działania
Przywództwo ·
Jak zarządzać zespołem, gdy nagle zostajesz liderem
Awans na stanowisko kierownicze rzadko przychodzi z instrukcją obsługi. Jednego dnia jesteś specjalistką lub specjalistą, który dobrze robi swoją robotę. Następnego — masz zespół, budżet, cele do rozliczenia i żadnego przygotowania do tego, jak to wszystko ze sobą pogodzić.
To jeden z najbardziej niedocenianych momentów w karierze. Firmy chętnie awansują najlepszych specjalistów na stanowiska kierownicze — zakładając, że kompetencja w wykonywaniu pracy przełoży się na kompetencję w zarządzaniu ludźmi, którzy tę pracę wykonują. To dwa zupełnie różne zestawy umiejętności, i rzadko kiedy przechodzi się między nimi płynnie.
Dlaczego pierwsze miesiące są takie trudne
Jako specjalistka czy specjalista byłaś/eś rozliczana/y z tego, co sama/sam zrobisz. Jako liderka czy lider jesteś rozliczana/y z tego, co zrobi zespół — a to wymaga zupełnie innego zestawu odruchów. Zamiast wykonywać zadanie, uczysz się je oddawać. Zamiast mieć rację, uczysz się pytać, czy inni mają lepszy pomysł. Zamiast być kolegą z zespołu, uczysz się być kimś, kto tym zespołem zarządza — czasem wobec osób, z którymi jeszcze niedawno siedziałaś/eś przy tym samym biurku.
Ta zmiana tożsamości bywa trudniejsza niż nauka nowych narzędzi czy procesów. I prawie nikt nie mówi o niej wprost, kiedy wręcza się gratulacje z okazji awansu.
Najczęstsze pułapki nowych liderów
Robienie wszystkiego samodzielnie
Skoro sama/sam zrobisz to najszybciej i najlepiej — robisz to sama/sam. Zespół nigdy się nie uczy, a Ty nigdy nie masz czasu na to, co naprawdę należy do roli lidera.
Unikanie trudnych rozmów
Zwłaszcza z osobami, które jeszcze niedawno były Twoimi koleżankami i kolegami z zespołu. Niewygodna rozmowa odkładana o tydzień zwykle staje się jeszcze trudniejsza.
Chęć bycia lubianym kosztem jasności
Miękkie, niejasne komunikaty mają nie zranić nikogo — w praktyce zostawiają zespół bez wiedzy, czego naprawdę od niego oczekujesz.
Feedback tylko wtedy, gdy coś idzie źle
Brak regularnej informacji zwrotnej oznacza, że jedyny moment, w którym ktoś słyszy Twoją opinię, to moment, w którym popełnił błąd.
Mylenie zarządzania z kontrolowaniem każdego szczegółu
Odruch sprawdzania wszystkiego osobiście bierze się zwykle z lęku, nie z realnej potrzeby. Kosztuje więcej niż daje — i zespołowi, i Tobie.
Nie awansowałaś do roli, w której robisz więcej. Awansowałaś do roli, w której Twoja praca polega na tym, żeby inni mogli zrobić więcej.
Cztery umiejętności, które trzeba zbudować od zera
Delegowanie — nie oddawanie zadań, a oddawanie odpowiedzialności
Prawdziwe delegowanie to nie „zrób to za mnie, bo nie mam czasu". To przekazanie komuś odpowiedzialności za wynik, wraz z zaufaniem, że dojdzie do niego inną drogą niż zrobiłabyś/zrobiłbyś to Ty. Wymaga to tolerancji na to, że rezultat nie będzie identyczny z Twoim — a często i tak będzie wystarczająco dobry.
Pomocne pytanie: Czy trzymam to zadanie przy sobie, bo faktycznie muszę, czy dlatego, że trudno mi wypuścić kontrolę?
Dawanie feedbacku na bieżąco, nie tylko przy okazji przeglądu rocznego
Konkretna, szybka informacja zwrotna — pozytywna i korygująca — działa dużo lepiej niż zbiorcza ocena raz na kwartał. Im krótszy czas między zdarzeniem a informacją o nim, tym łatwiej komuś z niej skorzystać.
Podejmowanie decyzji, które wpływają na innych
Decydowanie za siebie i decydowanie za zespół to różne ciężary. Jako liderka czy lider czasem musisz zdecydować bez pełnej zgody wszystkich zainteresowanych — i wziąć odpowiedzialność za konsekwencje. To wymaga innego rodzaju pewności siebie niż ta, którą miałaś/eś jako specjalistka czy specjalista.
Rozmowa z dawnymi kolegami z zespołu
Przejście z „kolegi z zespołu" do „osoby, która nim zarządza" jest jednym z najbardziej niezręcznych momentów awansu. Pomaga nazwać to wprost — zamiast udawać, że nic się nie zmieniło, powiedzieć otwarcie, że zmienia się forma współpracy, a nie wartość relacji.
Mini ćwiczenie: gdzie jestem teraz
Odpowiedz szczerze, na kartce lub w myślach:
Zapisz swoje odpowiedzi
Co w tym tygodniu zrobiłam/em sama/sam, co powinien był zrobić ktoś inny z zespołu?
Komu z zespołu dawno nie dałam/dałem konkretnego feedbacku?
Jaka rozmowa w zespole jest odkładana, bo jest niewygodna?
Co by się stało, gdybym przez tydzień nie kontrolowała/kontrolował każdego szczegółu?
Te pytania nie mają jednej dobrej odpowiedzi. Mają pokazać, gdzie naprawdę jesteś w tej zmianie — nie gdzie myślisz, że powinnaś/powinieneś być.
Kiedy warto skorzystać z rozmowy coachingowej lub mentoringowej
Warto rozważyć profesjonalną rozmowę, jeśli:
czujesz, że utknęłaś/eś między „być szefem" a „być kolegą",
odkładasz trudne rozmowy z zespołem, bo nie wiesz, jak je zacząć,
nie masz pewności, czy Twoje decyzje są słuszne, czy tylko wygodne,
Bycie dobrym liderem nie oznacza mieć wszystkie odpowiedzi. Oznacza wiedzieć, kiedy zapytać, komu zaufać i kiedy się wycofać.
Podsumowanie: nikt nie rodzi się liderem
Pierwsze miesiące w nowej roli kierowniczej rzadko wyglądają podręcznikowo. To normalne, że część rzeczy nie wychodzi od razu — zarządzanie ludźmi to umiejętność, której się uczysz w praktyce, nie coś, co przychodzi automatycznie razem z nowym tytułem na wizytówce. Jeśli mierzysz się właśnie z podobnym przejściem, może zainteresować Cię też artykuł o wątpliwościach, które pojawiają się po awansie — to bardzo częsty towarzysz tego etapu.
Pierwsze miesiące w roli lidera nie muszą być podręcznikowe. Wystarczy, że będziesz się uczyć szybciej, niż zespół zdąży to zauważyć.
Wchodzisz właśnie w rolę lidera lub liderki?
W Balance BCC pracuję z osobami, które uczą się zarządzać zespołem — z doświadczenia kogoś, kto sam prowadził zespoły do 50 osób w międzynarodowych korporacjach.